Halte

De 1ste opening was op 10 juni 1874 waarna er dagelijks 9 treinen stopten in de richting van Maliebaan.
Vanaf 1873/1874 tot 1901 is het haltegebouw in gebruik geweest als dubbele dienstwoning. In 1875 werd de houten abri geplaatst. Door aandringen van de Raad van Toezicht op de Spoorwegdiensten (RVT) in 1889 is er een wachterswoning gebouwd en werd de dubbele dienstwoning omgebouwd en in gebruik genomen als haltegebouw met loketten en wachtruimtes.
In eerste instantie werd de halte gesloten op 15 mei 1934. Op 10 juni 1940 werd het weer geopend om vervolgens tijdens de montage van de portalen voor de 2de keer gesloten te worden op 5 januari 1941.
Daarna stopte er nog sporadisch een trein om uiteindelijk in het jaar 1949 als laatste de deur van het station gesloten werd door de vanaf 1923 en laatst dienstdoende stationschef Petrus Marinus Wilbrink (24 december 1888 - 1963). Hij is op 3 februari 1913 in Buurmalsen getrouwd met Marretje Geertrui de Man (22 december 1891 - 1982).
De stationchef Wilbrink werd in 1924 vanuit Voorburg naar Maartensdijk overgeplaatst waarbij de familie kort op de Dorpsweg 17 woonde en vervolgens in het oude postkantoor tegenover de Hervormde kerk ging wonen. In 1935 verhuisde het gezin naar de wachterswoning.
Naast Wilbrink werkten ook Erkens en Van Dijk op het station die dezelfde taken hadden en elkaar afloste.
Petrus broer Bernardus Aalbert (12 december 1875 - 31 december 1935) was ook werkzaam bij de spoorwegen.


De broers te Vleuten bij de SS 901. 2de van links is Petrus en de 2de van rechts zijn broer Bernardus

Petrus zoon Peter Aalbert Wilbrink was vele jaren in dienst bij de Nederlandse Spoorwegen en zijn kleindochter werkt tegenwoordig bij ProRail.



Volgens zijn 'Persoonsbewijs' anno 1941 was zijn funktie lijn-assistent

Maar nu weer over de halte...
Vermoedelijk stond er eerst een houtengebouw zonder verhoogde perrons. Het zou heel goed kunnen dat Dirk Antonie Nicolaas Margadant het stenen haltegebouw ontworpen heeft, maar het kan ook zijn dat het door een van zijn medewerkers ontworpen is, waarna Margadant in 1883 zijn goedkeuring eraan gegeven heeft.
In de periode 1880 tot 1908 werden veel HIJSM-stationgebouwen door hem ontworpen.
De HIJSM bouwde maar in beperkte mate stations in seriebouw, waarbij vele gelijkenissen zijn aan te wijzen met Waterstaatstations.



Station Maartensdijk met Dhr. L. Kooij anno 1918 (collectie Rienk Miedema)


Op de eerste stationschef Muus Schellinger (geboren 1836) was veel kritiek over de manier waarop hij de passagiers hielp in en uitstappen. Muus Schellinger was op 13 mei 1860 getrouwd met Maartje Admiraal in Alkmaar en kregen twee dochters, Neeltje en Pietertje, beiden dochters trouwde in Maartensdijk. Muus was stationchef van 1876 en werd in 1900 kort opgevolgd door A.M. Nieuwland. H. de Jong deed daarna dienst tot 1923. Van 1923 tot 1932 was de plaatselijke stationchef A. van Rheenen die eind 1931 werd vervangen door M.A. Wijnstekers die op zijn buurt in 1934 werd opgevolgd door Petrus Marinus Wilbrink, Erkens en Van Dijk. Maartensdijk heeft in totaal dus, zover bekend, 7 stationchefs gekend.

              


19 jaar na opening vertrokken vanaf Maartendijk 18.659 reizigers in een jaar.
Om het jaar 1882 als voorbeeld te nemen werden er 12.427 plaatsbewijzen verkocht voor de 3de klas, 1434 voor de 2de klas en 388 kaartjes voor de 1ste klas.


Station Maartensdijk 1920 (Uitgeverij A.C. Velthuizen)


Kenmerk aan het stationsgebouw, die door de burgemeester allerminst veilig en zelfs het slechtste van de hele spoorlijn werd beschouwd, is de zijgevel die enige overeenkomst heeft met de gebouwen aan de Dorpsweg 42, 51 en ook 198 wat tot 1981 een gereformeerde kerk was.
Rechts was de entree naar de eersteklas wachtkamer met houten banken en een grote kolenkachel.
De drie deuren onder het naambord Maartensdijk voerden naar het kantoor waar ook de hendels voor de bediening van de wissels zich bevonden.
De derde deur was van de tweedeklas wachtkamer die simpeler en kleiner dan die van de eerste klas. Via de vierde deur kwam je in de bagageruimte waar ook een basculeweegschaal en een lange houten kruiwagen voor de koffers stond. Helemaal rechts was de retirade (openbaar toilet) met doos en urinoir. Vanaf de zolder kon men door het ronde raampje naar buiten kijken.

Vermoedelijk was het haltegebouw oorspronkelijk ook de chefswoning, maar dat deze uiteindelijk toch te klein werd bevonden, waarna de huidige chefswoning (zie Wachterswoning) gebouwd werd en het oude gebouw in zijn geheel als haltegebouw gebruikt kon worden.
De halte vormde ook een contactpunt voor de plaatselijke bevolking. Wanneer iemand uit gemeente Maartensdijk de dokter nodig had, belden zij via de telegraafverbinding even station Maartensdijk met de vraag of de stationschef docter J.J.F.Steijling even wilde waarschuwen die aan de Dorpsweg 23 woonde. Bij goed weer deed de doctor de visites per fiets, later per bromfiets (een Berini). Hij ging eerst na hoe de wind stond en nam vervolgens de trein in tegenwindse richting. De visites werden in meewindse richting afgelegd en daarna nam hij weer de trein naar Maartensdijk. De fiets ging mee in de goederenwagon. Dus bij zuidenwind eerst per trein naar Blauwkapel of Tuindorp en dan langs de patiŽnten tot aan Hilversum en dan weer bij de Soestdijksestraatweg de trein naar Maartensdijk. J.J.F.Steijling was gemeentearts en had zodoende vrij reizen.



Plattegrond (
meer bouwtekeningen)


Vanuit de entree, die zich aan de achterkant van het pand bevond, kwam je in een gang die naar het loket voerde met links en rechts wachtkamers.
Na sluiting van de halte werd het stationsgebouw vanaf 22 september 1950 nog door diverse mensen gebruikt als woning, als laatst door Jannie en Sam Renes.
In 1963 werd het stationsgebouw afgebroken.



Station Maartensdijk 1959 (collectie Rienk Miedema)


Station Maartensdijk 1959 (foto: J.G.C. v.d. Meene)


Artitec heeft het stationsgebouw in een oplage van 2 stuks uitgebracht in 1992 (schaal H0).


Stationsgebouw in model (Rail Magazine april 1992)


Hier stond het station (10-01-2010)


Het stationsgebouw had een opvallende gelijkenis met een aantal gebouwen uit het dorp. Aan de Dorpsweg 51 zat vroeger de openbare school en woning van het schoolhoofd had met de zijgevel zo het zusje van het stationsgebouw kunnen zijn inclusief het ronde raampje!



Dorpsweg 51, tegenwoordig zit daar nieuwe gebouw van het jongerencentrum Animo
(voorheen Sojos) (collectie Rienk Miedema)


De ingang van het gebouw aan de Dorpsweg 198, wat tot 1981 dienst deed als gereformeerde kerk, heeft ook een leuke gelijkenis.



Gebouw aan de Dorpsweg 198 Opvallende gelijkenis


Aan de overkant op het perron stond een ABRI. In de ABRI (wachthuisje) kan een zitmogelijkheid zijn in de vorm van een of meer krukjes, een bankje of een zitrand en diende om te kunnen schuilen tegen weer en wind, vergelijkbaar met een bushokje, alleen was deze ABRI gebouwd van hout en lag het aan een spoor.


Sterk uitvergrote afbeelding van de ABRI omstreeks 1900